ทุกคนมักจะได้ยินคำว่า สติสัมปชัญญะ อยู่บ่อยๆ แต่หลายคนอาจจะยังไม่เข้าใจถึงความหมายดีพอ พระอาจารย์มานพ อุปสโม จึงได้อธิบายในหนังสือ “ทำอย่างไรให้ใจถึงธรรม”
ไว้ว่า “สติ”
คือ การระลึก แต่ไม่รู้สึก “สัมปชัญญะ”
ทำหน้าที่รู้สึก แต่ไม่ได้ทำหน้าที่ระลึก พอเอาทั้งสองมารวมกัน เรียกว่า “สติสัมปชัญญะ”
แปลว่า “ระลึกรู้”
การปฏิบัติธรรมที่เราเชื่อว่าถูกต้องตามที่พระพุทธองค์ทรงสอน ก็คือการตามสังเกตใจ เพื่อพัฒนาการระลึกรู้ ถ้ามีสติระลึกถึง สัมปชัญญะก็เกิดขึ้นทำหน้าที่รู้สึก พระพุทธเจ้าทรงตรัสว่า สติสัมปชัญญะเป็นธรรมที่มีประโยชน์มาก ประโยชน์ต่อการรู้ธรรมชาติจริงของจิต และเมื่อจิตมีสติสัมปชัญญะแล้วก็จะเกิดปัญญา ปัญญาที่จะมีความรอบรู้ในสิ่งสองสิ่ง หนึ่ง รู้ความรู้สึก คือ รู้ “จิต”
ตามความเป็นจริง และสอง รู้สิ่งที่มาให้จิตได้รับรู้ คือ รู้ “อารมณ์”
ตามความเป็นจริง
การทำตัวเองให้มีสติ ไม่จำเป็นที่จะต้องไปทำตามวัดหรือสถานปฏิบัติธรรมเท่านั้น เพราะการกำหนดจิต เราสามารถกำหนดจิตของเราให้มีสติรู้ได้ในทุกขณะ ว่าเรากำลังทำอะไรอยู่ ซึ่งทำได้ทุกที่ทุกเวลา มือของเรากำลังพิมพ์งาน ขาของเรากำลังก้าวเดิน จะกิน จะนั่ง หรือแม้แต่การนอน ทั้งหมดเป็นขั้นตอนแห่งการรู้เห็นธรรมะตามสภาวะที่เป็นอยู่
วิธีการนี้ เราสามารถรู้เห็นได้ถึงการเกิด-ดับ ของสรรพสิ่ง เช่น ถ้าเรายืนนานๆ เราจะรู้สึกได้ว่าเราเมื่อย อยากนั่ง พอได้นั่ง แรกๆ ก็เกิดความรู้สึกสบายหายเมื่อย แต่ถ้านั่งนานเข้า ความรู้สึกสบายก็ดับไป ความรู้สึกเมื่อยก็จะเกิดขึ้นอีก ต้องขยับเปลี่ยนท่าไปอีกเรื่อยๆ หรือบางคนบอกว่าชอบนอนมาก แต่ก็ไม่มีใครที่สามารถนอนอยู่อย่างนั้นได้นานเป็นวันๆ หรือเป็นเดือน โดยไม่ขยับลุก
(เว้นแต่ผู้ป่วยที่นอนขยับตัวเองไม่ได้)
นอนไปสักพัก ก็จะเริ่มเมื่อย เปลี่ยนท่าจากนอนหงายเป็นตะแคง ตะแคงซ้ายก็เปลี่ยนเป็นตะแคงขวา สลับกันไปอย่างนี้
การฝึกจิต จะทำให้จิตของเราไม่วุ่นวาย นี่คือวิธีแก้โรคจิตได้ แต่ปัญหาอยู่ที่ว่า เรามีจิตใจเป็นธรรมะ หมดกิเลส หมดทุกข์ หมดตัณหาราคะ ได้หรือไม่?
นี่คือปัญหาสุดยอดที่ไม่มีใครรู้กับเราได้ บางทีเค้าว่าเรามีปัญญารู้แจ้งอย่างทะลุปรุโปร่งในพุทธธรรม แต่เราอาจจะโง่ที่สุดในเรื่องของพุทธธรรมก็ได้ ตราบใดที่เรายังไม่หมดกิเลสตัณหา เราเท่านั้นที่รู้ดีกว่าคนอื่น ดังนั้นทุกคนจะต้องมองดูตัวเอง ถ้ารู้สึกเบื่อโลกก็จงเบื่อให้ถูกวิธี ต้องมองให้เห็นโทษของความเกิด แก่ เจ็บ ตาย ความทุกข์ทรมานทั้งกายใจ แล้วจึงดิ้นรนหาทางหลุดพ้นรอดตัวรอดใจไปจากสิ่งเหล่านั้น
ไม่มีความคิดเห็น:
แสดงความคิดเห็น